Formaty, kodery i kodeki video

Archiwizacja w formatach SVCD, CVD, XSVCD, Video CD, XviD oraz innych.

Format SVCD /rozdzielczość (PAL 480x576 / zapewnia niezauważalną utratę jakości oraz jakość DVD, chociaż na jednej płytce CD zmieścimy nie więcej aniżeli 35-40 min filmu. Ale to się naprawdę opłaci, nośniki są tanie, a w tym formacie możemy odtwarzać filmy w stacjonarnym odtwarzaczu DVD pod warunkiem, że obsługuje standard SVCD- sprawdzić to możesz tutaj. Odmianą nieco wcześniejszą formatu SVCD jest China Video Disc czyli CVD. Ma on nieco niższą rozdzielczość poziomą tj. dla PAL 352x576, używa kodowania VBR MPEG2 tak, jak SVCD z gęstością strumienia bitowego /bitrate- 2441 kbit/s =2500000 b/s = 2,4 MB/s. Rzecz jednak w tym, że po upowszechnieniu się nagrywania filmów na DVD format ten nie będzie wymagał re-kodowania, ani też re-skalowania. Bez tego otrzymamy na TV obraz o złych proporcjach i z czarnym paskiem z prawej strony.Trzeba też nagrywać audio z 48KHz, które jest standardem w DVD. Z łatwością przeniesiemy później swoje filmy na DVD. Do kodowania obrazu w tym systemie /i nie tylko/ używamy TMPGEnc
Inną odmianą SVCD jest format XSVCD- jest to SVCD plus czyli rozdzielczość 750x576 przy wysokiej bitrate, jakość świetna, na 1 CD mieści się ok. 23 min. nagrania. Niewiele odtwarzaczy czyta ten format, dławią się przy bitrate wyższej od 2500 kbit/s. Trzeba użyć np. Elecard MPEG2 Player.
Video CD jest najbardziej powszechnym formatem, czytają go najstarsze odtwarzacze DVD /zwłaszcza Philipsa-ta firma lansowała format VCD/, ale nie zawsze dotyczy to CD-R wypalanego domowym sposobem.
XviD to najnowszy kodek MPEG-4 opracowywany przez rzeszę entuzjastów w Internecie.Jest on bardzo efektywny w kompresji ponieważ używa metod QPel oraz GMC, a programiści pracują nad tym, aby np. twarze były kompresowane mniej, a tło bardziej. Nie jest łatwy w działaniu, niezbyt stabilny, ale prace trwają.
Można go naturalnie używać do kompresji naszych nagrań video zasadniczo przy pomocy programu Gordian Knot po instalacji uzupełnień i kodeków. AVIsynth czy VirtualDub mogą również służyć do transformacji plików video przyczym VD ma niezły interfejs i służy też do przechwytywania, a AVIsynth to tylko plugin do innego programu edycyjnego. Odmianą VD jest NanDub, ale nie służy do przechwytywania, a jedynie do kodowania w DivX oraz MPEG-4v2 plików AVI. NanDub+BRC jeszcze inna odmiana z wbudowanym kalkulatorem bitrate.
WMV czyli Windows Media Video, format o niezłej jakości obrazu dający się łatwo przekształcać na avi / np.program Stoik Video Converter 1.0/. Służy głównie do przesyłania silnie skompresowanego obrazu i dźwięku w Internecie i sieciach, a także w przenośnych urządzeniach video. Komercyjny-b.dobry program do edycji to VideoMan 3.0 w tym także formacie.
Najprostszym jednak formatem jest stary, ale ciągle dobry MPEG-1 odtwarzany na każdym komputerze, nawet najsłabszym (200MHz). Z kolei MPEG-2 wymaga szybszego procesora oraz obsługuje kodowanie z przeplotem /standard w odbiornikach TV/. Rozmiar pliku większy aniżeli w MPEG-4, który ma wiele odmian jak wspomniany już DivX czy Real Media. Inne, mniej znane formaty, to:
MiniDVD- umożliwia nagrywanie na dysku CD w formacie DVD. Szczegóły dot. kodowania są na stronie za odnośnikiem, a także na świetnej stronie www.vcdhelp.com czy www.flexion.org już wkrótce.
cDVD- autorami tego formatu są twórcy MyDVD i DVDit. Jest to po prostu miniDVD plus odtwarzacz dla normalnej stacji CD. Do opracowania służą w.w programy, ale może być problem z wypaleniem krążka-programy te nie rozpoznają niektórych nagrywarek.
Nagrywanie filmów na DVD omówię po zakupie nagrywarki i odpowiednich testach. Mam nadzieję, że nastąpi to za kilka miesięcy.

Formaty zapisu cyfrowego video

MiniDV- zwany też DV używa kodeka DV. Na typowej taśmie zapisuje się 60 min w trybie SP i 90 w trybie LP. Na rynku są już taśmy 80 min w trybie SP.
Digital8- używa tego samego kodeka DV, ale rozmiar taśmy jest inny, gdyż są to typowe 8mm lub Hi-8mm czy też Digital8.
MicroMV-format opracowany przez SONY używający kodeka MPEG-2. Taśma jest dwukrotnie mniejsza aniżeli MiniDV, a zatem i kamery uległy dalszej miniaturyzacji.
DVCAM-profesjonalna wersja MiniDV używająca tego samego kodeka, ale rejestracja w trybie SP na ścieżkach 15-mikronowych zamiast 10-mikronowych (lub 6,7 w trybie LP).
DVCPRO-format opracowany przez PANASONIC dla zastosowań profesjonalnych. Używa 18-mikronowych ścieżek zapisu obrazu i dwóch oddzielnych dla dźwięku.

Kodowanie w formacie MPEG-1 przy użyciu różnych modułów kodujących

Przy pomocy różnych pluginów do Adobe Premiere możemy uzyskać najwyższą jakość kodowania. Oto krótki przegląd najlepszych koderów.
MPEG Panasonic- trochę zbyt wolny, ale daje dobrą jakość przy bitrate 2,4 Mb/s i rozdzielczości 740x480.
Koder Ligos LSX-MPEG- plugin do Premiere, ale jest też wersja samodzielna. Bitrate 2,4 Mb/s daje niezłą jakość, a przy 4 Mb/s jakość jeszcze lepsza, ale występuja drobne zniekształcenia obrazu. Koder jest bardzo szybki, ale też drogi.
Koder Cinema Craft Lite (CCE-Lite)- przy bitrate 2,4 Mb/s zapewnia nieco lepszą jakość niż koder LSX-MPEG. Przy bitrate 4 Mb/s jakość jest b.dobra, a zniekształcenia minimalne. Jest szybki, drogi, ale najlepszy-umożliwia też kodowanie w MPEG-2.

Sprzętowe kodery MPEG

Kodery sprzętowe umożliwiają pracę w czasie rzeczywistym. Niezłym rozwiązaniem są karty firmy Dazzle/jedno z takich urządzeń opisuję w dziale nowości/ oraz Hauppauge - z ich najnowszymi propozycjami warto zapoznać się na wskazanych stronach. Jednak często stwarzały one problemy z synchronizacją dźwięku oraz z tworzeniem niezgodnych strumieni DVD i SVCD. Są to jednak sprawy do rozwiązania dla średnio zaawansowanych użytkowników. Trzeba też posiadać szybki procesor. Kodery takie oferują też polskie firmy wymieniane na tej stronie.



Zbig Kurzawa, mail: zbigkurzawa@wp.pl
Ostatnia korekta- 22 stycznia 2003 r.
Copyright Zbig Kurzawa- wszelkie prawa zastrzeżone.
Komercyjne wykorzystanie zdjęć i materiałów za zgodą właściciela serwisu.